گلدوزی با دست برای مبتدیان

یادگیری گلدوزی با دست دشوار نیست، به وسایل زیادی نیاز ندارید و می‌توانید با چند کوک بسیار ابتدایی شروع کنید تا آثار زیبایی خلق کنید. ساده‌ترین کوک گلدوزی با دست، کوک دنباله‌دار و پس از آن کوک پس‌دوزی است.

چکیده

اگر می‌خواهید گلدوزی با دست را یاد بگیرید اما نمی‌دانید از کجا شروع کنید، این مطلب برای شماست. من پست‌های وبلاگ گلدوزی با دست و آموزش‌های ویدیویی (که بسیاری از آنها میلیون‌ها بازدیدکننده دارند) به مردم در سراسر جهان گلدوزی با دست را آموخته‌ام. گلدوزی دستی علاقهٔ اصلی من در حوزهٔ صنایع دستی است و من دانش خود را در ۶ درس مبتدی گردآوری کرده‌ام. تنها با چند وسیله و چند کوک ساده می‌توانید در کمترین زمان آثار هنری زیبایی خلق کنید.

دپارتمان فناوری مد و پوشاک در مجتمع فنی تهران با تمرکز بر پیوند دانش مد، طراحی پوشاک و فناوری‌های نوین، به آموزش مهارت‌های کاربردی و بازارمحور در این صنعت می‌پردازد. این دپارتمان دوره‌هایی در حوزه‌هایی ازجمله طراحی لباس، الگوسازی، دوخت صنعتی، شناخت پارچه، مد دیجیتال و آشنایی با روندهای معاصر صنعت مد ارائه می‌دهد و هدف آن تربیت افرادی است که بتوانند از ایده تا تولید و ورود به بازار را به‌صورت حرفه‌ای مدیریت کنند. رویکرد آموزشی این بخش بر یادگیری عملی، پروژه‌محور و هم‌راستا با نیازهای واقعی صنعت پوشاک ایران و بازار کار استوار است.

آیا گلدوزی با دست دشوار است؟

یادگیری گلدوزی با دست دشوار نیست. به وسایل زیادی نیاز ندارید و می‌توانید با چند کوک بسیار ابتدایی شروع کنید تا آثار زیبایی خلق کنید. ساده‌ترین کوک گلدوزی با دست، کوک دنباله‌دار و پس از آن کوک پس‌دوزی است.

۶ کوک پایهٔ گلدوزی با دست کدام‌اند؟

• کوک دنباله‌دار
• کوک پس‌دوزی
• کوک تقسیمی
• کوک ساقه‌دار
• کوک ساتن
• گره فرانسوی

ابزارهای ضروری گلدوزی با دست برای مبتدیان

وسایل خود را آماده کنید. طبیعتاً قبل از شروع گلدوزی باید برخی وسایل را آماده کنید. خوشبختانه، برای شروع به چیزهای زیادی نیاز ندارید، فقط وسایل زیر را آماده کنید.

• پارچه
• نخ
• سوزن
• کارگاه
• وسایل انتقال طرح

من هر آنچه را برای شروع موفقیت‌آمیز گلدوزی با دست نیاز دارید، همین‌ها هستند. با اینها می‌توانید گلدوزی را شروع کنید و از آن لذت ببرید.

پارچهٔ مناسب

اولین قدم انتخاب سطحی است که می‌خواهید روی آن بدوزید. برای شروع، پارچه‌های نخی یا کتانی با بافت منسجم بهترین گزینه هستند. نکتهٔ مهم این است که پارچه نباید بیش از حد کشسان یا خیلی نازک باشد تا در هنگام دوخت تغییر شکل ندهد.

کارگاه گلدوزی

کارگاه‌ها در اندازه‌ها و جنس‌های مختلف (چوبی و پلاستیکی) وجود دارند. از کارگاه‌های چوبی ارزان‌قیمت استفاده کنید. همچنین بهتر است هنگام کار، از کارگاهی استفاده کنید که یک سایز بزرگ‌تر از طرح نهایی شما باشد تا فضای کافی برای حرکت دست و سوزن داشته باشید و کارگاه روی بخیه‌ها قرار نگیرد.

نخ گلدوزی

استانداردترین نوع نخ، برند DMC است که در اکثر الگوها از کدهای رنگی آن استفاده می‌شود. هر رشته نخ گلدوزی معمولاً از ۶ تار نازک تشکیل شده است. بسته به ظرافت طرح، باید تعداد مشخصی از این تارها را جدا کرده و استفاده کنید.

سوزن مخصوص گلدوزی

سوزن‌ها سایزهای متفاوتی دارند. انتخاب سایز درست بسیار حیاتی است: سوزن باید به‌اندازه‌ای بزرگ باشد که نخ به‌راحتی از آن عبور کند، اما نباید آن‌قدر ضخیم باشد که سوراخ‌های بزرگی روی پارچه باقی بگذارد.

راهنمای سایز سوزن

• • برای ۶ تار نخ: سوزن سایز ۳
  • برای ۲ تار نخ: سوزن سایز ۹
  • برای ۱ تار نخ: سوزن سایز ۱۰ (هرچه شماره بزرگ‌تر شود، سوزن باید ظریف‌تر باشد)

وسایل انتقال طرح

برای اینکه طرح را از روی کاغذ روی پارچه پیاده کنید، به وسایلی مانند خودکارهای حرارتی (که با اتو محو می‌شوند) یا کاربن‌های مخصوص نیاز دارید.

ابزارهای جانبی برای راحتی بیشتر

اگر می‌خواهید حرفه‌ای‌تر عمل کنید، از این موارد استفاده کنید:

• سوزن‌گیر مغناطیسی

دو آهنربای کوچک که به پارچه می‌چسبند و وقتی از سوزن استفاده نمی‌کنید، آن را روی خود نگه می‌دارند تا گم نشود.

• بوبین

قطعات کوچکی برای پیچیدن نخ‌ها به دور آن‌ها جهت جلوگیری از گره‌خوردن.

• نور مناسب

بهترین نور برای گلدوزی نور طبیعی روز است. اما اگر شب کار می‌کنید، حتماً از چراغ مطالعه قوی استفاده کنید.

بهترین پارچه برای گلدوزی با دست

در بخش قبل در مورد وسایل مورد نیاز صحبت کردم و گفتم که باید پارچه داشته باشید. اما باید پارچه‌ای مناسب برای پروژهٔ خود انتخاب کنید. اساساً، اگر بتوانید از پارچه سوزن را عبور دهید، می‌توانید روی آن گلدوزی کنید. با‌این‌حال، پارچه‌هایی وجود دارند که کار با آنها آسان‌تر از بقیه است.

بهترین گزینه برای گلدوزی با دست، ترکیبی از پارچهٔ کتان و پنبه است. به‌طور خاص برند Essex Linen پیشنهاد خوبی است؛ زیرا این پارچه علاوه بر نرمی و تنوع رنگی بالا، ضخامت مناسبی دارد که مانع از دیده‌شدن نخ‌های پشت کار می‌شود. اگرچه دوخت روی آن کمی سخت‌تر از پارچه کتان خالص است، اما نتیجه نهایی بسیار حرفه‌ای و تمیز خواهد بود.

پارچه کتان خالص نیز یکی از محبوب‌ترین انتخاب‌هاست. این پارچه برای گلدوزی بسیار کلاسیک و زیباست، اما باید به این نکته توجه داشت که کتان خالص معمولاً کمی نازک‌تر است. به همین دلیل اگر هنگام دوختن نخ را بیش از حد بکشید، پارچه ممکن است به‌راحتی جمع شود یا چروک بردارد. بنابراین هنگام کار با کتان خالص، رعایت تعادل در کشش نخ بسیار اهمیت دارد.

یکی دیگر از گزینه‌های جالب و سنتی، استفاده از پارچهٔ کیسه‌های آرد است. این پارچه‌ها بسیار نرم هستند و سوزن به‌راحتی از میان بافت آنها عبور می‌کند. اگرچه این پارچه‌ها معمولاً فقط در رنگ سفید یافت می‌شوند، اما دوام بالایی دارند و برای پروژه‌های کاربردی مثل دستمال‌های آشپزخانه یا تکه‌دوزی بسیار مناسب و لذت‌بخش هستند.

در نهایت، استفاده از پارچه‌های پنبه‌ای که معمولاً در لحاف‌دوزی کاربرد دارند نیز امکان‌پذیر است، به شرطی که از نوع ضخیم‌تر آن‌ها استفاده کنید. بااین‌حال، این پارچه‌ها به‌راحتی چروک می‌شوند و به همین دلیل حتماً باید در پشت آن‌ها از لایی‌چسب استفاده کنید تا پارچه ثابت بماند. همچنین باید توجه داشته باشید که پارچهٔ «آیدا» (Aida) اصلاً برای گلدوزی با دست مناسب نیست و فقط باید برای شماره‌دوزی از آن استفاده کرد.

نکات مهم و کلیدی برای شروع گلدوزی با دست

نکات کلیدی و مهم برای کسانی که تازه گلدوزی را شروع کرده‌اند به شرح زیر هستند.

جداکردن رشته‌های نخ

نخ‌های گلدوزی معمولاً از ۶ رشتهٔ نازک‌تر تشکیل شده‌اند. یکی از مهم‌ترین نکات، استفاده از تعداد درست رشته‌هاست. برای دوخت‌های ظریف‌تر باید رشته‌ها را از هم جدا کنید. طول نخ را به‌اندازهٔ فاصله دست تا شانه خود در نظر بگیرید (حدود ۵۰ سانتی‌متر) تا گره‌ نخورد.

محکم‌کردن نخ در پشت کار

بسیاری از حرفه‌ای‌ها بدون گره‌زدن کار را شروع می‌کنند، اما مبتدیان بهتر است برای شروع کار، یک گره کوچک و ساده در انتهای نخ بزنید تا کار گره نخورد. همچنین برای تمام‌کردن کار، سوزن را از زیر چند بخیه قبلی در پشت پارچه عبور دهید تا نخ محکم شود و سپس اضافهٔ آن را بچینید.

انتخاب سایز کارگاه

انتخاب سایز درست کارگاه به راحتی دوخت کمک زیادی می‌کند. نکتهٔ طلایی اینکه همیشه هنگام دوختن، از کارگاهی استفاده کنید که یک سایز بزرگ‌تر از سایز نهایی طرح شما باشد. مثلاً اگر قرار است طرح نهایی در یک کارگاه ۱۵سانتی‌متری قاب شود، موقع دوختن از کارگاه ۱۸ یا ۲۰ سانتی‌متری استفاده کنید تا لبه‌های کارگاه مانع دوختن بخیه‌های نزدیک به حاشیه نشوند.

جابه‌جایی بین بخش‌های مختلف طرح

وقتی می‌خواهید از یک نقطه به نقطهٔ دورتری در طرح بروید و نمی‌خواهید نخ را قطع کنید، مراقب باشید که نخ در پشت کار آزادانه رها نشود، چون ممکن است از روی پارچه (به خصوص اگر پارچه نازک باشد) دیده شود. راه حل این است که یا نخ را در پشت کار محکم کرده و قطع کنید و دوباره در نقطه جدید شروع کنید، یا سوزن را از پشت بخیه‌های قبلی عبور دهید تا نخ پنهان بماند و به نقطه جدید برسید.

تمیز نگه‌داشتن پشت کار

اگرچه پشت کار دیده نمی‌شود، اما رعایت نظم در پشت پارچه باعث می‌شود که روی کار شما صاف‌تر بایستد و هنگام قاب‌کردن، برجستگی‌های ناخواسته ایجاد نشود.

نحوهٔ شستن و اتوکردن گلدوزی

شستشوی دستی و خشک‌کردن، دوام گلدوزی را افزایش می‌دهد. گلدوزی دستی گاه بسیار ظریف است، بنابراین بهترین راه برای شما شستن دستی در آب سرد با مواد شوینده ملایم است. ممکن است رنگ بعضی از نخ‌های گلدوزی پخش شود، پس مراقب این موضوع باشید. اگر متوجه آن شدید، بارها و بارها آبکشی کنید و نگذارید خشک شود. اگر نگران پخش شدن رنگ هستید، استفاده از یک رنگ‌گیر هنگام شستشو مفید است.

سعی کنید از اتو کردن روی طرح گلدوزی خودداری کنید تا آن را خراب نکنید. اگر لازم است کار تمام‌شدهٔ خود را اتو کنید، طرح را رو به پایین قرار دهید و یک حولهٔ ضخیم زیر آن قرار دهید تا کوک‌ها کمی نرم شوند. یک حولهٔ نازک روی گلدوزی قرار دهید تا یک لایه محافظ بین کار و اتو ایجاد شود. اتو را روی کار نکشید. آن را به پایین فشار دهید و بلند کنید.

جمع‌بندی

اگر هرگز گلدوزی با دست را یاد نگرفته‌اید، پیشنهاد می‌کنم همین الان شروع کنید و آن را امتحان کنید. لازم نیست کوک‌های شما بی‌نقص باشند. نقص چیزی است که به کار شما شخصیت می‌دهد. در غیر این صورت، چیزی خواهید داشت که شبیه محصول ماشینی است. نگران اشتباه‌کردن نباشید. زیبایی گلدوزی دستی این است که همیشه می‌توانید کوک‌ها را بیرون بیاورید و دوباره آنها را بدوزید. از این سرگرمی جدید، آرامش‌بخش و پربار خود لذت ببرید!

اگر شما به هنر زیبای گلدوزی با دست علاقه‌مند هستید، دوره آموزش گلدوزی با دست در مجتمع فنی تهران می‌تواند فرصت بسیار خوبی برای شروع یا ارتقای مهارت‌تان باشد. در این دوره از صفر تا صد تکنیک‌ها و اصول گلدوزی با دست آموزش داده می‌شود و نیازی به پیش‌زمینه قبلی ندارد؛ حتی هنرجویان حرفه‌ای نیز می‌توانند با یادگیری روش‌های پیشرفته، توانایی‌های خود را تقویت کنند.

در طول آموزش، ضمن آشنایی با ابزارها و وسایل مورد نیاز، نحوهٔ اجرای انواع دوخت‌ها روی پارچه و پروژه‌های عملی مثل گلدوزی روی لباس آموزش داده می‌شود، که نه‌تنها به شما امکان خلق آثار هنری زیبا می‌دهد، بلکه می‌تواند مسیر ورود به بازار کار یا کسب‌وکار خانگی را نیز هموار کند.

این دوره در فضایی خلاقانه برگزار می‌شود و با تمرین‌های کاربردی و همراهی اساتید حرفه‌ای، برای افرادی که به دنبال یادگیری یک مهارت هنری، آرام‌بخش و خلاق هستند بسیار مناسب است.

در دنیای کسب‌وکار امروز، تحصیلات دانشگاهی برای حفظ ارزش شما به‌عنوان نیروی کار بااستعداد و کارآمد کافی نیستند. برای‌ اینکه مزیت رقابتی شخصی خود را حفظ کنید، باید بر آموزش مستمر و مادام‌العمر خود سرمایه‌گذاری کنید. خانواده بزرگ مجتمع فنی تهران هرساله به هزاران نفر کمک می‌کند تا در مسیر شغلی خود پیشرفت کنند.

اگر شاغل هستید و وقت ندارید در دوره‌های آموزشی حضوری شرکت کنید، مجتمع فنی تهران گزینه‌هایی عالی برای آموزش مجازی، آنلاین، آفلاین و ترکیبی ارائه می‌دهد. با شرکت در دوره‌های کوتاه‌مدت مجتمع فنی تهران و دریافت مدارک معتبر و بین‌المللی می‌توانید با اعتماد به نفس مسیر ترقی را طی کنید و در سازمان خود به مهره‌ای ارزشمند تبدیل شود.

نویسنده: جسیکا اندرسون

مترجم: بهناز دهکردی

منبع: CutesyCrafts

پرسش‌های متداول

آیا گلدوزی با دست برای افراد مبتدی دشوار است؟

خیر، گلدوزی با دست یکی از ساده‌ترین هنرهای دستی برای مبتدیان است. به ابزار پیچیده یا مهارت قبلی نیاز ندارد و می‌توان با چند کوک پایه مانند «کوک دنباله‌دار» و «کوک پس‌دوزی» کار را آغاز کرد. همین کوک‌های ابتدایی امکان خلق طرح‌های زیبا و تمیز را فراهم می‌کنند و به‌تدریج می‌توانید سراغ تکنیک‌های پیشرفته‌تر بروید.

برای شروع گلدوزی با دست چه ابزارهایی ضروری است؟

برای شروع موفق، تنها به چند ابزار اصلی نیاز دارید: پارچهٔ مناسب، نخ گلدوزی، سوزن، کارگاه گلدوزی و وسایل انتقال طرح. این وسایل کاملاً در دسترس هستند و هزینهٔ بالایی ندارند. ابزارهای جانبی مانند بوبین، سوزن‌گیر مغناطیسی و نور مناسب می‌توانند کار را راحت‌تر کنند، اما ضروری نیستند.

بهترین پارچه برای گلدوزی با دست چیست و چرا؟

بهترین انتخاب برای گلدوزی با دست، پارچه‌های نخی یا کتانی با بافت منسجم هستند. ترکیب کتان و پنبه (مانند پارچه Essex Linen) گزینه‌ای بسیار مناسب است؛ زیرا هم ضخامت کافی دارد و هم نتیجه نهایی تمیز و حرفه‌ای می‌شود. پارچه نباید بیش از حد کشسان یا نازک باشد، زیرا ممکن است هنگام دوخت جمع شود یا تغییر شکل دهد. همچنین پارچهٔ «آیدا» برای گلدوزی با دست مناسب نیست و فقط برای شماره‌دوزی کاربرد دارد.