کاربرد بستر POWER BI در هوش تجاری

تعریف هوش تجاری

هوش تجاری (Business Intelligence-BI) ترکیبی از تحلیل، داده‌کاوی، تصویر‌سازی، ابزارها و زیرساخت‌های داده است که به سازمان‌ها در تصمیم‌گیری بر اساس داده‌ها کمک می‌کند. هوش تجاری داده‌ها را به دانش اجرایی تبدیل می‌کند و این دانش تصمیمات استراتژیک و کاربردی سازمان را شکل می‌دهد.

ابزارهای هوش تجاری به مجموعه داده‌ها دسترسی دارند و آنها را تحلیل می‌کنند و در نهایت یافته‌های تحلیلی را در گزارش‌ها، داشبردها، گراف‌ها، نمودار‌ها و نقشه‌ها به نمایش می‌گذارند تا وضعیت یک سازمان را به‌خوبی و با تحلیل دقیق به کاربر نشان دهند.

اهمیت هوش تجاری

هوش تجاری مسیر دسترسی همه بخش‌های سازمان به داده‌ها و استفاده از آنها را تسهیل می‌کند که این امر به نوبه خود منجر به افزایش سودآوری، کارایی، رضایت مشتری و در نهایت افزایش سهم بازار می‌شود.

سایر مزایای پیاده‌سازی هوش تجاری در سازمان شامل موارد زیر می‌شوند:

·        تسریع و بهبود فرایند تصمیم‌گیری

·        بهینه‌سازی فرایندهای کسب‌وکار

·        ایجاد جریان درآمدی جدید

·        شناسایی و پیش‌بینی روش‌های جدید جهت افزایش سودآوری سازمان

·        تحلیل رفتار مشتریان

·        کنترل و ارزیابی عملکرد

·        به دست آوردن مزایای رقابتی در مقابل سایر رقبای یک کسب‌وکار

·        کمک به سازمان در شناسایی ترندهای جدید بازار

·        مشخص کردن نقاط ضعف سازمان که نیاز به رسیدگی و بازنگری دارند.

کارکرد هوش تجاری

سازمان‌ها و کسب‌وکارها نقاط مبهم بسیار و اهداف مختلفی دارند. برای روشن کردن این نقاط مبهم و رسیدن به اهداف، کنترل عملکرد ضروری است. با تحلیل کسب‌وکار می‌توان داده‌های ضروری را استخراج و آنها را جمع‌آوری و تحلیل کرد. این کار مشخص می‌کند چه اقدامات مؤثری منجر به دستیابی به اهداف می‌شوند.

از نظر فنی مراحل تحلیل کسب‌وکار چنین است که نخست باید داده‌های خام را از فعالیت‌های یک کسب‌و‌کار جمع‌آوری کرد. سپس این داده‌ها پردازش شده و در نهایت در انبار داده ذخیره می‌شوند. در این مرحله کاربران امکان دسترسی به آن داده‌ها را دارند و فرایند تحلیل آغاز می‌شود. از نتایج این تحلیل برای پاسخ دادن به پرسش‌های مربوط به رشد و دستیابی به اهداف هر کسب‌وکار و تعیین نقاط مبهم آن استفاده می‌شود.

ابزارها و پلتفرم‌های هوش تجاری

بسیاری از ابزارها و سیستم عامل‌های اطلاعاتی سلف سرویس، فرایند تحلیل را آسان می‌کنند. این ابزارها دیدن و درک داده‌ها را برای افرادی که دانش فنی ندارند و چگونگی پردازش عمیق داده‌ها را نمی‌دانند، ساده‌تر می‌کنند.

پلتفرم‌های هوش تجاری مختلفی برای ایجاد گزارش‌های انبوه، مصورسازی داده‌ها و ایجاد داشبردهای شخصی‌سازی‌شده برای سطوح چندگانه کاربران وجود دارد. شرکت‌های مختلف ابزارهای متنوعی در حوزه هوش تجاری ارائه کرده‌اند که طبق آخرین مقاله منتشرشده توسط گارنتر در سال ۲۰۲۰ نرم‌افزار شرکت مایکروسافت با نام Power BI پیشروترین نرم‌افزار است.

POWER BI چیست؟

پاور بی.آی (Power BI) در واقع یکی از نرم‌افزارهای مهم در حوزه هوش تجاری است که توسط شرکت مایکروسافت منتشر شده است. قابلیت‌های این نرم‌افزار به کاربران کمک می‌کند داده‌های حجیم را به‌راحتی تحلیل کنند و نتایج این تحلیل را در اختیار سایر افراد قرار دهند.

این داده‌ها ممکن است به‌صورت فایل اکسل یا انبار داده‌های آنلاین یا غیرآنلاین باشند. پاور بی.آی به شما اجازه می‌دهد به‌راحتی به داده‌های خود متصل شوید، آنها را به نمایش بگذارید، نکات و بخش‌های مهم را در آنها کشف کنید و با هر فردی که می‌خواهید به اشتراک بگذارید.

تفاوت BI و  Power BI

 BI یا هوش تجاری (Business Intelligence) در واقع مجموعه‌ای از ابزارهای تجزیه و تحلیل کسب‌وکارهاست  و شامل برنامه‌های کاربردی (Application)، سرویس‌های نرم‌افزاری (Software Services) و رابط‌های کاربری (Connector) است که به کاربران امکان می‌دهد نگرش و تحلیل مناسبی درباره اطلاعات و ساختار یک سازمان داشته باشند.

به بیان دیگر BI به شما امکان می‌دهد هزاران منبع اطلاعاتی مختلف را در دسترس داشته باشید و به تجزیه و تحلیل آنها بپردازید. افزون بر این، قادر خواهید بود گزارش‌‌های مختلف را با ظاهر ساده و قابل درک تهیه کرده و در سراسر سازمان منتشر کنید.

بی.‌آی در واقع قابلیتی است که شرکت‌ها به کمک آن می‌توانند از فرایندها و عملکرد افراد گزارش تهیه کرده و رفتارهای مختلف را تحلیل کنند. به‌طور سادهBI  ابزاری کاربردی در سازمان است که به کمک آن بدون نیاز به نوشتن کدهای برنامه‌نویسی، می‌توان از فرایندها و عملکردهای مجموعه، گزارش‌های تحلیلی در قالب نمودار و تصویر ارائه کرد.

اما برای داشتن این ابزار باید از سرویس‌های ارائه‌شده توسط شرکت‌های مختلف بهره ببرید. یکی از این ارائه‌کنندگان، شرکت مایکروسافت است که سیستم هوش تجاری خود را با نامPower BI  روانه بازار کرده است. این شرکت در سال ۲۰۱۱ این سیستم را معرفی کرده و تا به امروز آپدیت های مختلفی را برای آن ارائه کرده است. 

Power BI ابزار BI معرفی‌شده توسط شرکت مایکروسافت است که می‌توان آن را یکی از پیشتازان سیستم BI در جهان دانست. با این برنامه می‌توانید به مجموعه‌ای گسترده از داده‌های ترکیبی مبتنی بر Cloud یا On-Premises  یا حتی یک صفحه ساده فایل اکسل دسترسی داشته باشید و تصویرسازی مطلوبی از تمام نرم‌افزارهای رابط خود انجام دهید.

همه این امکانات را Power BI با نهایت سادگی و سرعت در اختیار شما قرار می‌دهد و تصویر مطلوبی از صفحات گسترده اکسل یا دیتابیس‌های Local ایجاد می‌کند. همچنین در اختیار داشتن یک داشبورد اختصاصی با ویژگی‌های منحصر به فرد، به کاربر امکان می‌دهد بتواند گزارش‌های مورد نظر خود را راحت‌تر تولید، مدیریت و منتشر کند.

شرکت مایکروسافت هدف از تولید نرم‌افزار پاور بی‌آی را ارائه تجارب تعاملی و قابلیت‌های اطلاعات تجاری با استفاده از رابط کاربری ساده‌سازی‌شده برای کاربران نهایی و در نهایت ایجاد گزارش‌های کاری و ساخت داشبوردهای نظارتی توصیف کرده‌ است.

پوشیده نیست که تمام کسب‌وکارها به سیستم تحلیل داده‌ها به ساده‌ترین شکل ممکن نیاز دارند تا با علم بر حقایق سازمان، بتوانند استراتژی مناسب را تدوین و پیاده‌سازی کنند. مسلماً بهره بردن از نرم‌افزار‌های BI خارجی در ایران با موانع بسیار روبه‌روست. مهم‌ترین این موانع هزینه بالا و تحریم‌های موجود است. به همین دلیل برخی شرکت‌ها و برندهای داخلی به تولید چنین سیستم‌هایی در ایران روی آورده‌اند و گاه سیستم‌های خارجی را با اندکی دخل و تصرف ارائه می‌دهند.

Power BI چگونه کار می کند؟

فرایند کارPower BI  از نسخه دسکتاپ این محصول تحت عنوان Power BI Desktop شروع می‌شود که این نقطه دقیقاً همان مرحله ایجاد گزارش است. در این مرحله شما به اطلاعات دسترسی دارید و می توانید گزارش دلخواه خود را به سیستم دستور دهید و طراحی کنید. پس از عبور از این مرحله، گزارش تولید‌شده درPower BI Service ارائه شده و در نهایت به اشتراک گذاشته می‌شود تا کاربران Power BI Mobile نیز امکان استفاده از این اطلاعات را داشته باشند. باید توجه داشته باشید که این روند همیشه یکسان نیست و کاربران می‌توانند از راه‌های مختلفی برای تولید و انتشار گزارش‌های خود اقدام کنند.

اجزای POWER BI

پاور بی.آی شامل اجزای زیر است:

·   نرم‌افزار مخصوص دستکاپ ویندوز به نام Power BI Desktop

·   سرویس آنلاین اس.ای.ای.اس (Software as a Service) به نام Power BI Service

·   اپلیکیشن پاور بی.آی مخصوص گوشی برای دستگاه‌های ویندوز،IOS  و اندروید

·   Power BI Report Server با قابلیت انتشار گزارش‌های پاور بی.آی در ریپورت‌سرور تحت سیستم (on-permises) که در پاور بی.آی دستکاپ ساخته شده‌ است.

ویژگی‌های اصلی هوش تجاری با  Power BI

مایکروسافت از زمان آغاز فعالیت خود در این حوزه برخی ویژگی های تجزیه و تحلیل داده‌ها را برای بهبود هوش تجاری به Power BI اضافه کرده است و همچنان به این کار ادامه می دهد. یکی از بزرگ‌ترین شرکت‌هایی که نرم‌افزار BI را در ایران ارائه می‌دهد، شرکت پیام‌گستر است.

شرکت پیام‌گستر با ارائه جامع‌ترین نرم‌افزار CRM در ایران، علاوه بر ماژول‌های متنوعی که برای اتوماسیون و مدیریت ارتباط با مشتریان در اختیار شرکت‌ها قرار می‌دهد، سیستم BI قدرتمندی را عرضه کرده است. علاوه بر این، بسیار معدودند شرکت‌هایی که CRM خود را با سیستم پاور بی.آی (Power BI) مایکروسافت هماهنگ کرده باشند و شرکت پیام‌گستر را می‌توان سردمدار آنها دانست.

برخی از مهم‌ترین ویژگی‌ها خدمات سیستم BI عبارت‌اند از:

· هوش مصنوعی

کاربران در Power BI به شناسایی تصویر و تجزیه و تحلیل متن دسترسی دارند و با استفاده از قابلیت‌های یادگیری ماشینی خودکار، می‌توانند مدل‌های یادگیری ماشینی ایجاد و با zure Machine Learning ادغام کنند.

· پشتیبانی گسترش ترکیبی

این ویژگی اتصالات داخلی را در اختیار کاربر قرار می‌دهد تا به ابزارهای Power BI اجازه دهد با داده‌های مختلف مایکروسافت، نیروهای فروش و سایر فروشندگان ارتباط برقرار کنند.

این ویژگی به کاربران امکان ایجاد زیرمجموعه داده‌ها را می‌دهد و به‌طور خودکار تجزیه و تحلیل را بر روی آن اطلاعات اعمال می‌کند.

· پشتیبانی از مدل داده‌های مشترک

پشتیبانی Power BI برای مدل داده‌های مشترک، استفاده از یک مجموعه استاندارد و گسترده از طرح‌های داده (اشخاص، ویژگی‌ها و روابط) را امکان‌پذیر می‌کند.

·  ادغامCortana

این ویژگی که در دستگاه‌های تلفن همراه بسیار محبوب است، به کاربران امکان می‌دهد با استفاده از زبان طبیعی و نتایج به‌دست‌آمده و همچنین با استفاده از دستیار دیجیتال مایکروسافت  Cortanaبه جستجوی داده‌ها بپردازند.

· شخصی‌سازی

این ویژگی به توسعه‌دهندگان امکان می‌دهد ظاهر ابزارها و گزارش‌های پیش‌فرض را تغییر دهند و ابزارهای جدید را به پلتفرم اضافه کنند.

· API  برای یکپارچه‌سازی

این ویژگی کد نمونه و رابط‌های عملکرد برنامه (API) را برای تعبیه داشبورد Power BI در سایر محصولات نرم‌افزاری در اختیار برنامه‌نویسان قرار می‌دهد.

·  آماده‌سازی خودخدمتی (سلف سرویس) داده‌ها

با استفاده از  Query Powerتحلیلگران کسب‌وکار می‌توانند داده‌های بزرگ را در سرویس وبBI Power BI  وارد، تبدیل، ادغام و غنی‌سازی کنند. داده‌های مصرف‌شده را می‌توان در چندین مدل در گزارش‌ها یا  داشبورد Power BI به اشتراک گذاشت.

·  نمای مدل‌سازی

این ویژگی به کاربران اجازه می‌دهد مدل‌های پیچیده داده‌ها را بر حسب موضوع در نمودارهای جداگانه و اشیا دارای قابلیت چندانتخابی قرار دهند و به این ترتیب بتوانند خصوصیات مشترک را تنظیم کنند، خصوصیات موجود در قسمت خاصی را مشاهده کنند یا تغییر دهند و پوشه‌های نمایش را برای مصرف ساده‌تر مدل‌های پیچیده داده تنظیم کنند.

مزایای سیستم POWER BI

قابلیت‌های متنوع و مزایای Power BI باعث می‌شود این سیستم مانند یک چتر عمل کند و به شما سرویس‌های مختلفی ارائه دهد از جمله موارد زیر:

·     تحت وب بودن Power BI به شما کمک می‌کند در هر زمان و در هر مکان به گزارش‌های خود و گزارش‌ها دیگران دسترسی داشته باشید.

·    این سیستم با امکان اتصال به دیتابیس‌های مختلف به شما امکان می‌دهد از سازمان خود گزارش‌های جدید و به‌روز داشته باشید.

·    ابزار مدل‌سازی Power BI دسکتاپ به شما کمک می‌کند به‌راحتی داده‌های خود را به مدلی استاندارد برای گزارش‌سازی تبدیل کنید.

·    ویژوال‌ها در این نرم‌افزار بسیار متنوع هستند، بنابراین می‌توانید داده‌های خود را به روش‌های مختلف به نمایش بگذارید.

·   به کمک این نرم‌افزار می‌توانید قابلیت ایجاد اتصال به داده‌های خود در SQL سرور را (به‌صورت زنده و غیرزنده) فراهم کنید.

·   پاور بی.آی می‌تواند در اکسل داده‌های شما را تحلیل کند، پس تجزیه و تحلیل داده‌های خود را با خیال راحت به این نرم‌افزار بسپارید.

·   می‌توانید با استفاده از سیستم Data Gateway در این نرم‌افزار، یک کانال امن برای دسترسی به داده‌های خود ایجاد  کنید.

هزینه  Power BI

سه سطح Power BI برای کاربران وجود دارد:

·        Power BI Desktop

·         Power BI Pro

·         Power BI Premium

نسخه دسکتاپ آن رایگان است، اما مدل Pro برای هر کاربر ۹/۹۹ دلار در هر ماه هزینه دارد. قیمت‌گذاری برای Power BI Premium به تعداد کاربران بستگی دارد.

محدودیت‌های POWER BI

نرم‌افزار Power BI به‌صورت پیچیده طراحی شده است و دارای فهرستی طولانی از اجزای سازنده مانند Power BI Desktop، Power BI Gateway و غیره است. گاهی درک این موضوع که شما در حال حاضر به کدام قابلیت نیاز دارید، کمی دشوار است.

دیگر آنکه مایکروسافت  Power BIبرای پاک‌سازی داده‌ها هیچ راه حلی ارائه نمی‌دهد. این سیستم فرض می‌کند داده‌های شما قبلاً پاک‌سازی شده‌اند و از کیفیت بالایی برخوردارند. بنابراین اگر داده‌های شما نیاز به پاک‌سازی دارند، باید برای انجام آن راه دیگری پیدا کنید.

همچنین اگر مجموعه بزرگی از داده‌ها دارید که می‌خواهید آنها را تجزیه و تحلیل کنیدMicrosoft Power BI  نمی‌تواند کمک چندانی به شما بکند، چرا که ممکن است در اتصال و وارد کردن مجموعه داده‌های بزرگ با مشکلاتی مانند کندی سرعت عملکرد سیستم روبه‌رو شوید.

گردآورنده: دکتر داریوش طهماسبی